W istocie stanowi antypowstaczy pozytywizm w znacznej mierze kontynuacj czerwonej myli powstaczej. Wiedza torowa miaa drog do przeobrae gospodarczych, umoliwiajcych powszechne podniesienie poziomu ycia i wyrwnanie dysproporcji midzy grupami spoeczestwa. Kult wiedzy suy mia przebudowie hierarchii spoecznej, obnia warto tradycji arystokratycznej i szlacheckiej, podwaa ostoj konserwatyzmu klerykalizm. 